Leren van HJGGV

Waar een inspectiebezoek vooral een summatieve toets van de onderwijskwaliteit is, heeft de HJGGV-cyclus meer weg van een voortdurend formatief assessment. De HJGGV-cyclus biedt onderwijsteams een werkwijze waarin de kwaliteit van het onderwijs kort-cyclisch wordt geëvalueerd door de studenten. Dat heeft alle voordelen die bij een formatieve evaluatie horen.

‘Klopt die aanname?’ Dat willen wij, Nadira Swaab van het ICLON en ik van HJGGV, graag onderzoeken in het VO. En daarom gaan we een onderzoeksaanvraag indienen bij het NRO, het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek. 

De volgende stap is dat we op zoek gaan naar pilot-scholen, de eerste hebben we al. Zou je met jouw school mee willen doen of wil je meer informatie over het onderzoek? Mail dan n.saab@iclon.leidenuniv.nl

Geen studentenparticipatie zonder docentenparticipatie

De HJGGV-cyclus helpt je als onderwijsteam de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren met behulp van de feedback van de studenten. De feedback haal je op m.b.v. de HJGGV-vragen. Des te beter dat gaat des te meer feedback.
Via het Dashboard van het online platform is op verschillende manieren te volgen of het oogsten van de feedback goed lukt.

De blauwe lijngrafiek
De HJGGV-vragen worden altijd aan het eind van de dag, aan het begin van de laatste les gesteld. Voor elke laatste les is een afname-code aangemaakt die studenten nodig hebben om de vragen via de App te beantwoorden. Die afname-code is uniek. Daardoor is het mogelijk om bij te houden in hoeveel procent van de laatste lessen de HJGGV-vragen ook werkelijk gesteld zijn. Dat gebeurt in de blauwe lijngrafiek op het Dashboard. 

Hieronder de blauwe lijngrafieken van drie verschillende opleidingen

In het ideale geval geeft de lijngrafiek steeds aan dat in 100% van de laatste lessen de HJGGV-vragen aan de studenten zijn voorgelegd. Dat dat niet steeds lukt, is niet zo raar. Soms is de laatste les door een roosterwijziging ineens de laatste les niet meer, soms wordt het afnemen domweg vergeten. Toch is het van belang om het percentage zo hoog mogelijk te houden. Al was het maar om elkaar te laten zien dat je dat samen voor elkaar krijgt.
Een manier om dat te doen is door samen een percentage af te spreken en dat vast te leggen als teamambitie. Eventueel stel je het percentage bij als het onhaalbaar of juist te laag blijkt te zijn. Door zo'n ambitie af te spreken, komt het percentage vanzelf op de teamagenda. 

Met het continu verbeteren van de onderwijskwaliteit lijkt de blauwe lijngrafiek niets te maken te hebben. Maar dat heeft het wel. Je kunt er namelijk goed mee zien of iedereen mee doet met het ophalen van de respons. En beide is een voorwaarde voor het succesvol draaien van de cyclus.

Geen studentenparticipatie zonder docentenparticipatie.

Themamiddag CvI over studentenparticipatie

In het innovatiehuis van het Consortium voor Innovatie (kortweg het CvI) is er op vrijdagmiddag 22 juni een themamiddag rondom studentenparticipatie. Het doel is praktijken uit te wisselen en van elkaars ervaringen te leren. 
Karin Winters vertelt bijvoorbeeld hoe studentenparticipatie door Stichting leerKRACHT wordt vormgegeven;
Merel Van Rees - projectleider studentenparticipatie bij ROC Midden Nederland en bovendien voormalig vicevoorzitter van het bestuur van JOB - deelt haar ervaringen als student en als projectleider; 
Ikzelf laat zien hoe de #HJGGV-cyclus daaraan bijdraagt. Het programma is bijna rond. Klik op de link voor meer info op de website van het CvI.
Het programma is bijna rond. Klik op de link voor meer info op de website van het CvI. https://lnkd.in/eZNz4Pw

Het versterken van kwaliteitscultuur

Afgelopen woensdag ben ik tijdens de CvI conferentie naar de workshop Passende interventies voor het versterken van kwaliteitscultuur geweest. De workshopleiders waren Ingrid van der Pluym (ROC Nijmegen), Marjet Brouwer (mboRijnland), beide lid van de werkgroep Expertise van het Kwaliteitsnetwerk MBO,  en Alie Kamphuis (Eqavet/Cinop).

De werkgroep heeft samen met Eqavet een lijst van tien inzichten opgesteld waar iedereen die aan het werk is om kwaliteitscultuur in het onderwijs te versterken, van moet weten. 

Ik had al eerder kennisgemaakt met de lijst en de publicatie waar de lijst uit voortkomt. Afgelopen oktober werden ze uitgereikt tijdens de jaarlijkse conferentie van het Kwaliteitsnetwerk aan de deelnemers van een workshop die toen door dezelfde werkgroep gegeven werd. 

Drie inzichten stonden tijdens de workshop centraal:

  • Onderwijsteams werken vanuit een duidelijke, gedragen en doorleefde onderwijsvisie.
  • Onderwijsteams zijn extern georiënteerd en vragen pro-actief om feedback.
  • Onderwijsteams zijn verbeteringsgericht vanuit het collectief en individueel lerend vermogen.

Elke groep kreeg vervolgens de opdracht voor één inzicht na te gaan wat er in de eigen instelling al goed gaat en wat er beter kan. Aan het eind van de workshop werd dat gedeeld met de andere groepen. En vervolgens vertelden de workshopleiders hoe zij zelf in de eigen instelling vervolg hebben gegeven aan de inzichten. 

Ik zat in een groepje dat zich boog over het derde punt. Ik had mezelf voorgenomen om vooral te luisteren en weinig te zeggen. En vooral niet steeds alles te koppelen aan mijn ervaringen met de HebJeGenoegGeleerdVandaag-cyclus. Dat viel me niet mee. 

Wat goed gaat, is dat er steeds meer methodieken zijn om het collectief vermogen om te leren aan te jagen. Die van Stichting leerKRACHT werd genoemd en mijn voornemen indachtig, heb ik vermeden HJGGV te pluggen…

Een probleem dat nogal eens genoemd werd als iets wat beter kon was het vermogen van teams om echt teams te zijn. Collectief leren heeft een collectief leerbelang nodig. Veel teams in het onderwijs zijn zogenaamde pseudo-teams. Zonder teamcultuur geen kwaliteitscultuur.

Achter deze linkzijn de tien inzichten te vinden en het onderliggende document. Allemaal meer dan de moeite van het bekijken waard.

Drie aandachtspunten vanuit het ECBO

Patricia Brouwer, onderzoeker bij het ECBO, hield afgelopen donderdag een MBO Talk tijdens de CvI conferentie die als titel had  Het potentieel van opleidingsteams in het mbo wordt onderbenut.

Tijdens de talk gaat het met name over wat de belangrijkste aandachtspunten zijn voor het ondersteunen van teams die je daadwerkelijk in hun kracht wilt zetten om zelf verantwoordelijk te kunnen zijn voor het verbeteren van de kwalitiet van het onderwijs. Dat de sector dat als ambitie heeft, is terug te vinden in het professioneel statuut dat al bijna 10 jaar geleden door de sociale partners werd opgesteld. 

Zonder ondersteuning vanuit de instelling zal het een opleidingsteam niet zomaar lukken om echt aan zet te komen. 

Patricia Brouwer noemt drie aandachtspunten die belangrijk zijn bij het ondersteunen van opleidingsteams. Alleen als er voldoende aandacht is voor alle drie de aandachtspunten zal het potentieel van opleidingsteams ten volle kunnen worden benut. En kennelijk, als je naar de titel van de Talk kijkt, is dat wel eens niet het geval.

De drie aandachtspunten zijn:

  • Onderlinge samenwerking
  • Onderzoekende houding
  • Onderwijskundig leiderschap

De talk gaat verder over hoe nodig het is dat die aandacht ook echt naar die drie aandachtpunten gaat. In dit artikelwordt dat veel beter uitgewerkt dan ik hier kan. 

Kon ik maar half zo goed alles op een rijtje zetten, denk ik onwillekeurig bij aanhoren van de Talk. Hoewel, dat is precies de reden om er naar te luisteren natuurlijk.

Ik denk trouwens dat alle drie de punten volop aan de orde komen bij het werken met de HJGGV-cyclus. Het ondersteunende online portal biedt het team, de teamleider en het management de mogelijkheden om, voor elk van de drie punten, na te gaan of er aandacht en ondersteuning nodig is. En de mogelijkheid om te zien of eventuele interventies hebben geholpen.

Winnaars van morgen

Een helder verhaal over allerlei aspecten van studentparticipatie in het algemeen en op ROC Midden Nederland in het bijzonder. Ik denk dat als Marjolein de Jong, van Young Inspiration, indertijd geweten had van HJGGV als werkwijze om studenten structureel en continu te betrekken bij het verbeteren van de onderwijskwaliteit, ze de cyclus zeker had opgenomen bij de aanbevelingen. Erg lezenswaardig en ook nog eens erg goed geschreven!

Tien inzichten en zes verkenningen

Afgelopen week was ik bij de jaarlijkse conferentie van Kwaliteitsnetwerk MBO. Erg goed georganiseerd en veel interessante workshops. Bij de workshop van de werkgroep Expertise van het Kwaliteitsnetwerk werd hun kersverse rapport Kwaliteitscultuur versterken in onderwijsteams in het mbo: hoe doe je dat? uitgereikt. 

Wat een goed stuk! Uit zes verkenningen zijn tien inzichten gedestilleerd die er toe doen. In het plaatje hieronder staan de inzichten opgesomd en wordt de link gelegd met de zes verkenningen die tot de inzichten hebben geleid. 

De tien inzichten zijn op twee A-4tjes nader toegelicht. De toelichting vind je achter deze link. Voor de duidelijkheid, het is geen toelichting van mij maar van de werkgroep zelf. Het hele rapport staat op de website van Equavet en vind je hier.

Het tweede inzicht dat genoemd wordt, is Onderwijsteams werken vanuit een duidelijke, gedragen en doorleefde onderwijsvisie van de school.  Niet alle onderwijsteams zijn al zover. HJGGV ondersteunt het ontwikkelen van de teamvisie op onderwijs door elke ronde van de cyclus het constructieve conflict op te roepen door de feedback van de studenten bespreekbaar te maken. De teamacties die na elke Startweek worden geformuleerd (en gepubliceerd) illustreren de ontwikkelingsfase waarin het team zich bevindt. De acties spiegelen de opvattingen van het team ten aanzien van de gewenste onderwijspraktijk.

In mijn ogen is HJGGV de perfecte uitwerking van de tien inzichten uit de zes verkenningen. Op de vraag hoe doe je dat? is mijn antwoord Met de HJGGV-cyclus natuurlijk!

'Leren ze genoeg?'

Het plaatje hierboven komt uit het onderzoekskader van de Onderwijsinspectie. Je ziet dat de Inspectie het onderwijs onder meer waardeert vanuit het antwoord op de 'elementaire' vraag: Leren ze genoeg?. De andere twee elementaire vragen zijn: Krijgen ze goed les? en Zijn ze veilig?

Bij HJGGV worden die drie vragen, als je naar de antwoorden van de studenten kijkt, prima samengevat door de vraag: Heb je genoeg geleerd vandaag?

Het perspectief van de inspectie bij het beantwoorden van die drie vragen is natuurlijk een heel andere dan dat van de studenten bij het beantwoorden van die ene vraag. Het idee van HJGGV is dat als onderwijsteams serieus met de antwoorden van de studenten aan de slag gaan, dat een positieve invloed heeft op de antwoorden van de vragen van de Inspectie.