tag:www.hebjegenoeggeleerdvandaag.nl,2013:/posts HJGGV weblog 2017-10-16T12:37:42Z tag:www.hebjegenoeggeleerdvandaag.nl,2013:Post/1197872 2017-10-12T17:03:11Z 2017-10-16T12:37:42Z Tien inzichten en zes verkenningen

Afgelopen week was ik bij de jaarlijkse conferentie van Kwaliteitsnetwerk MBO. Erg goed georganiseerd en veel interessante workshops. Bij de workshop van de werkgroep Expertise van het Kwaliteitsnetwerk werd hun kersverse rapport Kwaliteitscultuur versterken in onderwijsteams in het mbo: hoe doe je dat? uitgereikt. 

Wat een goed stuk! Uit zes verkenningen zijn tien inzichten gedestilleerd die er toe doen. In het plaatje hieronder staan de inzichten opgesomd en wordt de link gelegd met de zes verkenningen die tot de inzichten hebben geleid. 

De tien inzichten zijn op twee A-4tjes nader toegelicht. De toelichting vind je achter deze link. Voor de duidelijkheid, het is geen toelichting van mij maar van de werkgroep zelf. Het hele rapport staat op de website van Equavet en vind je hier.

Het tweede inzicht dat genoemd wordt, is Onderwijsteams werken vanuit een duidelijke, gedragen en doorleefde onderwijsvisie van de school.  Niet alle onderwijsteams zijn al zover. HJGGV ondersteunt het ontwikkelen van de teamvisie op onderwijs door elke ronde van de cyclus het constructieve conflict op te roepen door de feedback van de studenten bespreekbaar te maken. De teamacties die na elke Startweek worden geformuleerd (en gepubliceerd) illustreren de ontwikkelingsfase waarin het team zich bevindt. De acties spiegelen de opvattingen van het team ten aanzien van de gewenste onderwijspraktijk.

In mijn ogen is HJGGV de perfecte uitwerking van de tien inzichten uit de zes verkenningen. Op de vraag hoe doe je dat? is mijn antwoord Met de HJGGV-cyclus natuurlijk!

]]>
Herman Post
tag:www.hebjegenoeggeleerdvandaag.nl,2013:Post/1194803 2017-09-29T13:29:36Z 2017-10-02T08:03:39Z In de nieuwsbrief en op de website van Eqavet

In de laatste nieuwsbrief van Eqavet staat het volgende berichtje:

Natuurlijk ging de nieuwsbrief niet alleen maar over HJGGV en we stonden ook niet boven aan de lijst van berichten. De hele nieuwsbrief is te vinden achter deze link.

Als je in de nieuwsbrief op Lees meer klikt, kom je terecht op de website van Eqavet en zie je dit bericht:

en als je vervolgens op hier klikt, kom je terecht bij de brochure van HJGGV.

De website van Eqavet is erg de moeite van het bezoeken waar. Het draait op de website om het bevorderen van de kwaliteitscultuur binnen het beroepsonderwijs, niet alleen in Nederland maar ook in de rest van Europa. www.eqavet.nl
]]>
Herman Post
tag:www.hebjegenoeggeleerdvandaag.nl,2013:Post/1194249 2017-09-27T10:56:19Z 2017-09-27T11:33:08Z Voortgang en aanbeveling MBO in Bedrijf

MBO in bedrijf geeft in hun in augustus verschenen voortgangsrapportage MBO: vol in bedrijf precies aan waarom het zo belangrijk is een instrument als HJGGV in te zetten.

Onder de kop Professionalisering is op blz. 15 het volgende te vinden:

En onder de kop Aanbevelingen staat op blz. 33 dit:
Trouwens, ook de rest van het stukje over professionalisering bepleit het gebruik van HJGGV als tool voor teamleren en teamontwikkeling: 
klik op MBO: vol in bedrijf voor de volledige rapportage.
(met dank aan oud-collega Reinier de Haan)

]]>
Herman Post
tag:www.hebjegenoeggeleerdvandaag.nl,2013:Post/1194236 2017-09-27T09:45:24Z 2017-09-27T09:57:27Z Surf Onderwijsdagen 2017

Voor het eerst ga ik naar de Surf Onderwijsdagen als standhouder in plaats van als workshopleider. Om precies te zijn als standhouder van een Start-up. 

Voor een tiental Start-ups wordt een speciale Start-up tuin ingericht. HJGGV staat daar dus ook.

Het logo van HJGGV is ook op de pagina van de partners van de onderwijsdagen te vinden: www.surfonderwijsdagen.nl/partners. Leuk!

Nu nog zorgen dat de stand veel publiek zal trekken!

Hieronder de presentatie die ik vorig jaar op de Onderwijsdagen gaf:

"Heb je genoeg geleerd vandaag?"- De kwaliteitscyclus from Dé Onderwijsdagen
]]>
Herman Post
tag:www.hebjegenoeggeleerdvandaag.nl,2013:Post/1189758 2017-09-09T10:00:00Z 2017-09-27T09:50:23Z HJGGV, dé kwaliteitscyclus voor onderwijsteams

]]>
Herman Post
tag:www.hebjegenoeggeleerdvandaag.nl,2013:Post/1184639 2017-08-18T09:38:00Z 2017-09-27T09:45:52Z werk aan de website

Ga voor de ROC Leiden/ID College website van HJGGV naar 

mborijnland.hebjegenoeggeleerdvandaag.nl.

Dit weblog over HJGGV krijgt langzamerhand een nieuw uiterlijk. Het is nog niet af maar het begint er op te lijken.

]]>
Herman Post
tag:www.hebjegenoeggeleerdvandaag.nl,2013:Post/1184636 2017-08-18T09:35:22Z 2017-08-21T08:42:05Z 'Leren ze genoeg?'

Het plaatje hierboven komt uit het nieuwe onderzoekskader van de onderwijsinspectie. Je ziet dat de inspectie het onderwijs onder meer waardeert vanuit het antwoord op de 'elementaire' vraag: Leren ze genoeg?. De andere twee elementaire vragen zijn: Krijgen ze goed les? en Zijn ze veilig?

Bij HJGGV worden die drie vragen, als je naar de antwoorden van de studenten kijkt, prima samengevat door de vraag: Heb je genoeg geleerd vandaag?

Het perspectief van de inspectie bij het beantwoorden van die drie vragen is natuurlijk een heel andere dan dat van de studenten bij het beantwoorden van die ene vraag. Het idee van HJGGV is dat als onderwijsteams serieus met de antwoorden van de studenten aan de slag gaan, dat een positieve invloed heeft op de antwoorden van de vragen van de inspectie.

]]>
Herman Post
tag:www.hebjegenoeggeleerdvandaag.nl,2013:Post/1164244 2017-06-15T14:33:44Z 2017-08-18T10:08:43Z Op zoek naar het constructieve conflict

Een prachtig artikel waarvan ik meende dat ik het al op de website geplaatst had. De reactie die ik indertijd onder het artikel plaatste, zet ik er nu ook onder. Online is het artikel ook bij Scienceguide te vinden achter deze link.

28 maart 2017 - Sinds 2009 is het teamgericht werken in het mbo vastgelegd in het professioneel statuut. Maar hoe krijg je die teams zo ver de moeilijke opgaven in het mbo te realiseren? Marcel van der Klink (Zuyd Hogeschool) en Loek Nieuwenhuis (HAN) pleiten voor constructief conflict en bieden handvatten om daartoe te komen. 

Het mbo staat in het brandpunt van de belangstelling. Ondanks zijn omvang (bijna 500.000 studenten volgen middelbaar beroepsonderwijs op uiteenlopende niveaus) wordt deze onderwijssector lang niet altijd goed gekend. Het netwerk van lectoren en hoogleraren beroepsonderwijs schrijft daarom een serie bijdragen aan ScienceGuide.

In deze tweede bijdrage bespreken Marcel van der Klink en Loek Nieuwenhuis de betekenis van onderwijsteams. Juist creatieve conflicten geven aanleiding tot innovatie van onderwijs.

Teamgericht werken in opkomst 

Ambtenaren in Den Haag, de mbo-sector, individuele roc’s, allemaal hebben ze ambities om het beroepsonderwijs vooruit te helpen. Wat er van al die plannen uiteindelijk terecht komt, is sterk afhankelijk van de kwaliteiten van de onderwijsprofessionals op de werkvloer. Om alle ambities te realiseren is het team in het mbo het centrale organisatieprincipe. Sinds 2009 is het  teamgericht werken vastgelegd in het professioneel statuut van het mbo.

Teams staan feitelijk voor een ambitieuze drievoudige opgave: ontwerpen en uitvoeren van de opleidingen, continue verbeteren en innoveren van opleidingen (bijvoorbeeld invoering gepersonaliseerd leren), én de eigen professionalisering van de teamleden. Het succesvol realiseren van deze drievoudige opgave vergt nogal wat van de betrokkenen. Deze bijdrage kijken we naar de factoren die medebepalend zijn voor het succes van teams. De belangrijkste factoren hebben we in onderstaand figuur afgebeeld.

SchemaMBO

1. Teamfactoren: een groep wordt niet automatisch een team 

Een team ontstaat niet vanzelf door een groep voortaan een team te noemen (Brouwer, 2011). Het invoeren van teams betreft bovenal een cultuurverandering. Het vinden van een balans tussen de individuele autonomie en de teamautonomie is een delicaat proces, van zoeken en aftasten. Het vergt de aandacht van alle teamleden en van de teamleider in het bijzonder, bijvoorbeeld door dit onderwerp regelmatig in het teamoverleg te bespreken.

Dat is beslist niet gemakkelijk, maar wel noodzakelijk. Het uitvoeren van taken die een zekere mate van routine vergen, zoals het uitvoeren van de opleiding,  vragen om een aanpak waarin werkwijze en visie worden gedeeld. Als het team ook tot doel heeft om te werken aan onderwijsinnovaties, dan is diversiteit in expertise en visies voorwaardelijk.

Dus een team dat goed is in het verzorgen van een opleiding is daarmee nog niet automatisch ook  goed in het vinden van creatieve innovaties. Wil een groep een team worden dan is verder van belang aandacht te schenken aan de teamgrootte (acht tot twaalf personen is optimaal) en het werkklimaat (veilig voelen en zich durven uitspreken). Ook van belang zijn gemeenschappelijkheid in doelen, samenwerking en een gedeeld positief zelfvertrouwen dat het team de uitdagingen aan kan.

2. Teamleren: van delen naar constructief conflict 

Het succes van het team is afhankelijk van het vermogen om als collectief te leren. Daarin zijn verschillende niveaus te onderscheiden. Teams zijn doorgaans goed in het delen van kennis waarbij ieder teamlid zijn informatie inbrengt. Lastiger wordt het al om op basis van die gedeelde kennis te komen tot het verder ontwikkelen van een idee, dat leidt tot nieuwe inzichten. Maar helemaal lastig is om met elkaar het constructief conflict aan te gaan (Vanden Bossche, 2006)

Bij dit laatste is de diversiteit binnen het team uitgangspunt en vindt er een dialoog plaats om verschillende ideeën tegen elkaar af te wegen. Juist deze aanpak kan leiden tot lastige situaties maar ook tot nieuwe creatieve oplossingen.  Constructieve conflicten worden vaak verward met ruzies in het team. Maar daar gaat het hier niet over. In een stevige dialoog worden verschillen in ideeën expliciet gemaakt, in plaats van ze onbenoemd onder het vloerkleed te schuiven. Veiligheid ervaren en vertrouwen in elkaar zijn essentieel voor teamleden om dit te kunnen. Veel teams zijn echter niet in staat de dialoog met elkaar op te zoeken en blijven steken in het delen van kennis. Dat is jammer omdat zo minder creatieve innovaties tot stand komen.

3. Teamleiderschap: management én onderwijskundig leiderschap

Of een groep daadwerkelijk een team wordt en hoe er geleerd wordt als team, is in sterke mate afhankelijk van het teamleiderschap (Truijen, 2012). De onderwijskundig leider structureert de agenda en verstrekt faciliteiten om het werk te kunnen doen. Daarnaast zorgt deze voor visie, inspiratie, binding, en een veilig doch stimulerend leerklimaat. Daarvoor zijn managementkwaliteiten en onderwijskundige expertise voorwaardelijk. Niet iedere manager zal onderwijskundig leider kunnen zijn.

Gespreid leiderschap waarbij in het team per taak of project wordt vastgesteld wie welke  trekkersrol kan vervullen, is een aanlokkelijk alternatief. Dit biedt teamleden mogelijkheden om zelf tijdelijk de rol van leider te vervullen en zich daar verder in te bekwamen en te professionaliseren (Kessels, 2012).

4. Teamgericht werken vergt verandering van het HRM-beleid

Ook is herijking van het HRM-beleid gewenst. Zo zijn in teams de prestaties van individuele teamleden  meer dan voorheen verweven met de prestaties van het team in totaliteit. Beoordelingen op teamniveau zijn nodig om teamleden te motiveren aan de teamdoelen te blijven werken. Deze vorm van beoordelingen komen tot nu toe echter nauwelijks voor in het mbo.

Een ander aspect betreft de bevoegdheden van onderwijsgevenden. Hoe binnen teams taken aan teamleden worden toegewezen, wordt beïnvloed door de landelijke afspraken in het mbo over de verschillen in bevoegdheden tussen docent en instructeur. Instructeurs mogen niet doceren, maar beschikken doorgaans wel over de meest recente praktijkkennis. Dat is suboptimaal. De verschillen in bevoegdheden bevorderen zo  breuklijnen tussen docenten en instructeurs die contraproductief zijn voor het functioneren van het team als geheel.

Tot slot vergt het teamgerichte werken een extra inspanning op het terrein van de professionele ontwikkeling. Het HRM-beleid moet de teamprofessionalisering ondersteunen, zonder de professionalisering en loopbaanwensen van individuele medewerkers uit het oog te verliezen.
Extra aandacht voor professionalisering maakt van teamleiders meer dan teammanagers alleen, dat  bevordert juist hun onderwijskundig leiderschap.

Teamgericht werken vergt een integrale aanpak 

Deze vier genoemde factoren zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en zijn samen verantwoordelijk voor het succes van teams. De verdeling van teamtaken en het onderwijskundig leiderschap hangt samen met de vraag of teams wel of niet leren. Dat maakt duidelijk dat er binnen roc’s verschillende aangrijpingspunten bestaan om het teamgerichte werken te bevorderen. Wij pleiten voor een integrale aanpak. Die aanpak betreft niet alleen individuele roc’s en daarbinnen de teams, ook de mbo-sector en de overheid moeten hun bijdrage leveren, bijvoorbeeld op het terrein van nieuwe afspraken en instrumenten voor het beoordelings- en professionaliseringsbeleid.

Het onderzoek naar het teamgericht werken en leren in het mbo staat in de kinderschoenen. Een actuele, volledige en diepgaande analyse ontbreekt. Als we willen dat teamgericht werken in het mbo het voertuig bij uitstek wordt om innovatief onderwijs te realiseren, dan moeten we de kennis ontwikkelen om daarover constructieve conflicten aan te gaan. We pleiten daarom voor nieuw onderzoek dat er toe bijdraagt dat niet alleen de teams zelf, maar ook de afzonderlijke instellingen, de mbo-sector en de landelijke overheid meer handelingsvermogen ontwikkelen. 

Marcel van der Klink is  lector Professionalisering van het Onderwijs bij Zuyd Hogeschool en
Loek Nieuwenhuis is lector Beroepspedagogiek bij de HAN

Referenties

Brouwer, P. (2011). Collaboration in teacher teams. Academisch Proefschrift. Utrecht: Universiteit Utrecht.

Kessels, J.W.M. (2012). Leiderschapspraktijken in een professionele ruimte. Oratie. Heerlen: Open Universiteit.

Truijen, K.J.P. (2012). Teaming teachers; exploring factors that influence effective team functioning in a vocational education context. Academisch Proefschrift. Enschede: Universiteit Twente.

Van den Bossche, P. (2006). Minds in teams. The influence of social and cognitive factors on team learning. Academisch Proefschrift. Maastricht: Universiteit Maastricht.

]]>
Herman Post
tag:www.hebjegenoeggeleerdvandaag.nl,2013:Post/1184624 2017-05-11T10:00:00Z 2017-08-30T15:04:15Z het ECBO over samen werken aan de onderwijskwaliteit

Deze presentatie is gegeven bij het kwaliteitsnetwerk MBO. De presentatie gaat over een onderzoek waarin de volgende twee vragen centraal staan: 

  • Hoe kun je als team optimaal samen werken aan het realiseren van goede onderwijskwaliteit? 
  • Welke eisen stelt het werken aan verbetering aan de ondersteuning van het team?

Het onderzoeksteam gaat uit van deze vijf werkzame principes

  1. gemeenschappelijk doel
  2. systematisch en cyclisch werken
  3. reflectieve dialoog in het team
  4. creëren van voorwaarden voor het goed functioneren van het team
  5. samenhang tussen doelen, structuur en cultuur 

HJGGV is gestoeld op dezelfde werkzame principes. 

Kijk zelf:

 

]]>
Herman Post
tag:www.hebjegenoeggeleerdvandaag.nl,2013:Post/1146255 2017-04-13T20:14:35Z 2017-08-18T10:47:23Z Het (onbenutte) potentieel van MBO-teams

]]>
Herman Post
tag:www.hebjegenoeggeleerdvandaag.nl,2013:Post/1146120 2017-04-13T08:20:42Z 2017-08-18T12:30:09Z Sturing op kwaliteit

Gister verscheen de Staat van het Onderwijs, het jaarlijkse rapport van de inspectie over het reilen en zeilen van het onderwijs in Nederland. Via deze link kun je het hoofdstuk downloaden dat speciaal over het MBO gaat en hieronder vind je daar drie pagina's van die gaan over sturen op kwaliteit en kwaliteitscultuur, met name op teamniveau. Allemaal lezenswaardig. 

]]>
Herman Post
tag:www.hebjegenoeggeleerdvandaag.nl,2013:Post/1142821 2017-03-31T09:12:00Z 2017-08-18T12:30:56Z Aankondiging en presentatie CvI MBO Talk 5

uittreksel presentatie

]]>
Herman Post
tag:www.hebjegenoeggeleerdvandaag.nl,2013:Post/1122489 2017-01-11T23:50:17Z 2017-08-18T20:58:43Z Voortgang automatisering HJGGV?-cyclus

]]>
Herman Post
tag:www.hebjegenoeggeleerdvandaag.nl,2013:Post/1113528 2016-12-07T10:19:23Z 2017-08-18T21:00:53Z Kleurrijk

We willen er naar toe dat de docent bij het afnemen van de HJGGV?-vragen op zijn eigen telefoon kan intikken hoeveel studenten er in de klas zitten en vervolgens kan zien hoeveel procent van de studenten in de klas de antwoorden ook werkelijk verstuurd hebben. 

Zover zijn we nu nog niet maar om de docent toch zicht te geven op het aantal studenten dat meedoet, gaan we na de kerstvakantie het laatste scherm van de enquete bij elke afname een andere kleur geven. De docent hoeft dan alleen nog maar te vragen of de studenten hun telefoon (of laptop) even omhoog willen houden...

]]>
Herman Post
tag:www.hebjegenoeggeleerdvandaag.nl,2013:Post/1101603 2016-10-25T10:24:40Z 2017-08-18T20:59:32Z Advies Onderwijsraad

De Onderwijsraad heeft eind september een advies uitgebracht aan de Tweede Kamer. Het lijkt wel een advies om overal binnen het onderwijs aan de slag te gaan met de Heb je genoeg geleerd vandaag?-cyclus. Klik op het plaatje als je wilt weten waarom ik dat denk.

]]>
Herman Post
tag:www.hebjegenoeggeleerdvandaag.nl,2013:Post/1064382 2016-06-17T08:58:53Z 2017-08-18T21:03:27Z onzeles

Onzeles is een prachtige app van Stichting leerKRACHT. Ideaal om als docent feedback te verzamelen over je lessen en gemakkelijk uit te proberen. Doen!

]]>
Herman Post
tag:www.hebjegenoeggeleerdvandaag.nl,2013:Post/1050848 2016-05-13T16:27:58Z 2017-08-18T21:04:29Z 5000

]]>
Herman Post
tag:www.hebjegenoeggeleerdvandaag.nl,2013:Post/1036738 2016-04-19T15:10:43Z 2017-08-18T12:36:15Z diagnose-instrument teamontwikkeling

Zou het werken aan de hjggv?-cyclus iets kunnen betekenen voor de ontwikkeling die het team doormaakt. Of is het andersom?

]]>
Herman Post
tag:www.hebjegenoeggeleerdvandaag.nl,2013:Post/1036655 2016-04-19T12:20:22Z 2017-08-18T12:37:01Z Samen leren in onderwijsteams

Het onderwijsteam speelt een sleutelrol in de hjggv?-cyclus. Als ik iets over (onderwijs)teams tegenkom wat me voor het draaiend houden van de cyclus van belang lijkt, zet ik het op deze website. Laat het me weten als je vindt dat je iets hebt wat er ook bij moet. Ik ga de tag teamwerk gebruiken om dit soort berichten later gemakkelijk te kunnen terugvinden.

]]>
Herman Post
tag:www.hebjegenoeggeleerdvandaag.nl,2013:Post/1028114 2016-04-07T07:14:47Z 2017-08-18T21:05:40Z Presentatie CvI conferentie Onderwijs Vernieuwing 2016

]]>
Herman Post
tag:www.hebjegenoeggeleerdvandaag.nl,2013:Post/1028123 2016-04-06T14:20:00Z 2017-08-18T21:06:24Z Verslag van de bijeenkomst

Hans Steeman (@hanzie54) maakte dit verslag van de presentatie, te vinden op http://cviov2016.cviweblog.nl

]]>
Herman Post
tag:www.hebjegenoeggeleerdvandaag.nl,2013:Post/945825 2015-12-08T07:41:34Z 2017-08-18T21:08:59Z Feedback-app op lesniveau

Willem Karssenberg (@trendmatcher & http://www.trendmatcher.nl) stuurde me dit artikel uit het AD. Leuk!

]]>
Herman Post
tag:www.hebjegenoeggeleerdvandaag.nl,2013:Post/831597 2015-03-27T14:25:59Z 2017-08-18T21:11:02Z presentatie Onderwijsconferentie & CvI Management Conferentie 2015 ]]> Herman Post tag:www.hebjegenoeggeleerdvandaag.nl,2013:Post/831583 2015-03-27T14:01:07Z 2017-08-18T12:38:24Z Aanleiding en idee

De aanleiding - en het idee - die ik in het document hierboven toelicht, heb ik omgezet in deze innovatieopdracht:

Bedenk een werkwijze die het kwaliteitsbewustzijn van onderwijsteams en studenten verhoogd en die de tevredenheid van de studenten over het onderwijsleerproces aantoonbaar doet toenemen.

fase 1: Werk het idee uit tot een eerste versie werkwijze (opdracht komt van Jenny Everts, lid CvB)

fase 2: Probeer de ontworpen werkwijze uit met een of meer onderwijsteams bij Jeanine Warmendam en Marc Schoorel, als zij er wat in zien. (opdracht komt van Lieteke van Vucht Tijsen, lid CvB).

fase 3: Ontwerp met behulp van de Innovatieversneller een pilot waarbinnen de methodiek rondom de Heb je genoeg geleerd vandaag?-cyclus verder uitgewerkt wordt. Doe dat, in overleg met de kwartiermaker Onderwijs & Kwaliteit, samen met een aantal collega’s van Onderwijs & Kwaliteit. Neem daarbij het de opbrengst van fase 2 mee.

De opbrengst van deze fase is een methodiek waarmee de Heb je genoeg geleerd vandaag?-cyclus door elk onderwijsteam kan worden ingezet. 

Fase 2 zie ik als de experimentele fase. Het doel daarvan is om te zien of het zinvol is om te komen tot een pilot, elke uitkomst is goed, een experiment kan niet mislukken. Fase 3, de pilotfase, zie ik als de fase vóór brede implementatie. Een pilot kan wel mislukken. 

Voorlopig zit de cyclus nog in de experimentele fase. 

]]>
Herman Post
tag:www.hebjegenoeggeleerdvandaag.nl,2013:Post/916724 2014-12-15T12:00:00Z 2017-08-18T12:39:21Z Net Promotor Score voor leren

Ik vraag me af of de wijze waarop de hjggv?-cyclus zich verhoudt tot het jaarlijkse studenttevredenheidsonderzoek te vergelijken is met de wijze waarop de Net Promotor Score zich verhoudt met de onderzoeken waarmee met name in de Verenigde Staten de leereffectiviteit van cursussen en trainingen wordt geëvalueerd.

Als ik er de tijd voor vind, zal ik dieper ingaan op wat ik bedoel.

]]>
Herman Post